© 2022 Regionaal Archief Noordwest Utrecht | website: webjongens.nl
Zondag 30 augustus, 14.30 uur
Fort Nieuwersluis | Rijksstraatweg 7b | Nieuwersluis

Luchtfoto Nieuwersluis door Capitol Press Schiphol (1977). Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
De Nieuwe Hollandse Waterlinie: een bodemloze bouwput?
Geldverspilling of nuttige investering? Die vraag wordt vaak gesteld ten aanzien van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW): een in de negentiende eeuw uitgevoerd mammoetproject waaraan vele miljoenen aan belastinggeld zijn gespendeerd. Hoewel de NHW al lang geleden is opgedoekt, zijn de talrijke forten en verdedigingswerken van deze linie nog steeds in het Hollandse, Utrechtse en Gelderse landschap te bewonderen. Als stille getuigen uit een lang vervlogen tijd.
Op uitnodiging van 'Gimme Shelter' geeft professor Ben Schoenmaker een lezing waarin hij de complexe bouwgeschiedenis van de NHW uit de doeken zal doen, een geschiedenis die meer dan zeventig jaar in beslag heeft genomen. Hij besteedt in het bijzonder aandacht aan Fort Nieuwersluis. Een groot probleem bij de aanleg van de linie was dat door de ontwikkeling van de techniek, en dan met name de toenemende vuurkracht, de forten vaak al verouderd waren, voordat zij goed en wel waren afgebouwd. Daarom waren er ook in de negentiende eeuw al critici die zeiden dat al die kostbare investeringen in de waterlinie weggegooid geld waren. Bovendien is de NHW nooit daadwerkelijk gebruikt. Moeten we haar daarom beschouwen als een zinloos project? Die vraag zal Ben Schoenmaker niet onbeantwoord laten.
Prof dr. Ben Schoenmaker, werkzaam bij het Nederlands Instituut voor Militaire Historie in Den Haag, is gespecialiseerd in de negentiende- en twintigste-eeuwse militaire geschiedenis van Nederland. Hij verdiepte zich vooral in de relatie tussen maatschappij en krijgsmacht, zoals onder meer tot uitdrukking komt in zijn in 2009 verschenen dissertatie Burgerzin en soldatengeest. De relatie tussen volk, leger en vloot 1832-1914. Ook de vestingbouw, en in het bijzonder de Nieuwe Hollandse Waterlinie, hebben zijn bijzondere belangstelling. Zijn meest recente boek gaat over de slag bij Waterloo. Schoenmaker is tevens verbonden aan de Universiteit Leiden als bijzonder hoogleraar Militaire Geschiedenis.
Aanmelden:
Entree: ticket Gimme Shelter (€ 6,-)

‘Gimme Shelter – forten en ficties in Laagland’: 30 mei t/m 20 september 2015
Curatoren: Lucette ter Borg en Sacha Bronwasser
KunstFort Asperen | Langendijk 60 | Acquoy
Fort Nieuwersluis | Rijksstraatweg 7b | Nieuwersluis
Kunstfort bij Vijfhuizen | Fortwachter 1 | Vijfhuizen
www.gimme-shelter.nl |
In de zomerperiode (van 11 juli 2015 tot en met 26 augustus 2015) is de studiezaal in Breukelen op dinsdag en donderdag van 9 tot 16 uur open. Dan kunt u zonder afspraak binnen lopen, uw vragen stellen aan de studiezaalmedewerker en archiefstukken inzien.
Op woensdag werken wij in onze locatie in Breukelen in de zomerperiode op afspraak. Wij kiezen voor deze tijdelijke aanpassing van de openingstijden vanwege een lagere bezetting van het personeel en de lagere bezoekersaantallen in de vakantieperiode. Daarnaast geeft werken op afspraak voordelen als u prijs stelt op wat meer begeleiding en wanneer een medewerker met specialistische kennis beschikbaar moet worden gemaakt. U kunt voor een bezoek op woensdag aan de studiezaal in Breukelen een afspraak maken via telefoon, chat of e-mail.
Wat is er leuker dan op een mooie zomerse dag de omgeving verkennen? Het schitterende landschap van de Vechtstreek kunt u al fietsend, wandelend of varend ontdekken. Ga op pad met uw smartphone of met een uitgeprinte routebeschrijving. Of gebruik de 'in mijn buurt' functie en ontdek wat er direct om u heen te zien is.
Ga naar de vernieuwde website Zicht op de Vechtstreek en maak uw keuze. Molens, buitenplaatsen, forten of een tocht door het mooie polderlandschap of langs de legakkers in het veengebied, het is allemaal op de site te vinden.

Vanwege de feestdagen zijn beide locaties op enkele data gesloten. Onderaan deze pagina ziet u de data wanneer wij gesloten.
Alle medewerkers wensen u fijne feestdagen & een goed 2015 toe!
Locatie Breukelen is gesloten op:
| 24 | december | - | vanaf 15.00 uur gesloten |
| 25 | december | - | 1e Kerstdag |
| 30 | december | ||
| 31 | december | - | Oudjaarsdag |
| 1 | januari | - | Nieuwjaarsdag |
Locatie Weesp is gesloten op:
| 29 | december | ||
| 30 | december |
In 2014 wordt voor de tweede keer de ’Stuk van het Jaar’ verkiezing georganiseerd. Nederlandse archieven kunnen hun mooiste, interessantste en ontroerendste stukken presenteren met als thema 'Vriend & Vijand'. Via de website Ons DNA kan het publiek zijn stem uitbrengen op zijn favoriete archiefstuk. Net als vorig jaar vindt de verkiezing plaats in oktober, de Maand van de Geschiedenis.
Klik op bovenstaande afbeelding om te stemmen.
Het RHC Vecht en Venen doet dit jaar mee met de verkiezing. We hebben een prachtig archiefstuk geselecteerd met een zeer bijzondere geschiedenis. Uiteraard is het thema Vriend en Vijand ook op ons ‘Stuk’ van toepassing.
Het archiefstuk waar wij voor gekozen hebben is het Kerkboek van de ambachtsheerlijkheden Waverveen en Waveren, Botshol en Ruige Wilnis (1604-1795). Dit gebied is in 1841 samengegaan met de gemeente Vinkeveen en in 1988 opgenomen in de nieuwe gemeente De Ronde Venen.
Aan de buitenkant oogt het boek wat saai, maar wie het openslaat wordt verrast door de prachtig handgekleurde titelbladen. De kleuren van deze 17e eeuwse afbeeldingen zijn van uitzonderlijke klasse en zeer levendig. Zij zijn gemaakt door dominee Henricus Selijns, die van 1666 tot 1682 predikant van Waverveen c.s. was.
Het kerkboek is verdeeld in verschillende hoofdstukken en bevat een enorme hoeveelheid informatie. De gebruikelijke doop- en trouwgegevens zijn er in terug te vinden, evenals overzichten van de lidmaten. Ook vinden we er afschriften van eigendomsbewijzen, overzichten van predikanten en ouderlingen en een relaas over de ‘De Ware Gereformeerde Religie’ versus het pausdom en de papen.
Een belangrijk deel van het boek zijn de ‘Kerckenhandelingen’. Hierin vinden we een aangrijpend verslag uit 1672. Selijns beschrijft hoe op 5 november de Fransen huis houden in Waverveen. Het dorp wordt geplunderd en in brand gestoken. Er vallen doden en gewonden, niet alleen onder de dorpelingen, maar ook onder de matrozen op de Amstelsche Galij, het wachtschip dat de Waverveners bescherming moest bieden. Een van de doden is Cornelisz Martens die probeert zijn vrouw Leuntie Chielen en zijn net geboren kind te redden. Nadat hij gewond is geraakt roeit hij met één hand verder, zijn bloedende wond met zijn andere hand bedekkend. Als hij neerstort, pakt de kraamvrouw zelf de riemen, ook al heeft ze niet de tijd gehad om te herstellen van de bevalling. Na ruim een uur bereikt zij uitgeput de Rijke-Waver (nu Amstelveen). Vandaar wordt zij naar Amsterdam gebracht. Haar man is dan al aan zijn verwondingen bezweken. Als zij twaalf dagen later van haar ontberingen is bekomen, draagt zij zelf haar zoon Marten ten dope in de Zuiderkerk.

